Денес, 28 октомври 2026 година, во Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство се одржа јавна расправа за новиот Закон за здравје на животните, чија основна цел е усогласување на националното законодавство со законодавството на Европската Унија, особено со Регулативата (ЕУ) 2016/429 на Европскиот парламент и на Советот, позната како „Animal Health Law“.
Новиот Закон за здравје на животните претставува значаен чекор во процесот на модернизација и унапредување на националната законска рамка во областа на здравствената заштита на животните, превенцијата и контролата на заразните болести, како и обезбедувањето високо ниво на биосигурност и заштита на јавното здравје.
Со предложеното законско решение се предвидува воспоставување современ, интегриран и ефикасен систем за превенција, рано откривање, надзор, контрола и искоренување на болестите кај животните, во согласност со европските правила и меѓународните стандарди во областа на ветеринарното здравство.
Посебен акцент во новиот закон е ставен на усогласувањето со Регулативата (ЕУ) 2016/429, која претставува основна правна рамка на Европската Унија за спречување и контрола на преносливите болести кај животните. Оваа регулатива воспоставува единствени правила за здравјето на животните, одговорностите на операторите и надлежните органи, следливоста на животните, нивното движење, како и мерките што треба да се преземат во случај на појава или сомневање за заразни болести.
Во рамките на јавната расправа, посебно значење има разгледувањето на предложените законски одредби и нивната практична примена, со цел да се обезбеди јасна, функционална и применлива законска рамка која ќе одговори на потребите на ветеринарниот сектор, одгледувачите на животни, операторите и сите останати засегнати страни.
Една од клучните цели на новото законско решение е зајакнување на превентивниот пристап во управувањето со ризиците од болести кај животните. Наместо фокусот да биде насочен исклучиво кон преземање мерки по појавата на болеста, новата европска регулаторна рамка става акцент на навременото препознавање на ризиците, континуираниот надзор, биосигурносните мерки и јасно дефинираните обврски на сите учесници во системот.
Особено внимание се посветува на подобрувањето на системите за идентификација и регистрација на животните, евиденцијата на одгледувалиштата, следливоста и контролата на движењето на животните, како и на размената на информации помеѓу надлежните институции и операторите. Овие механизми се од суштинско значење за навремено откривање на потенцијалните здравствени ризици и спречување на ширењето на заразните болести.
Новиот закон има за цел и појасно дефинирање на надлежностите и одговорностите на институциите, ветеринарните друштва, докторите по ветеринарна медицина, одгледувачите и другите оператори, со што ќе се придонесе кон подобра координација и поефикасно спроведување на мерките за здравствена заштита на животните.
Важен сегмент претставува и примената на принципот „Едно здравје“ (One Health), кој ја нагласува меѓусебната поврзаност помеѓу здравјето на животните, здравјето на луѓето и животната средина. Со зајакнување на системот за превенција и контрола на болестите кај животните се придонесува и кон намалување на ризиците од зоонозни заболувања, односно болести кои можат да се пренесуваат помеѓу животните и луѓето.
Усогласувањето на националното законодавство со европската регулатива е особено важно и во контекст на процесот на европска интеграција на Република Северна Македонија, како и за понатамошното унапредување на ветеринарниот систем, олеснувањето на трговијата со животни и производи од животинско потекло и исполнувањето на релевантните европски барања.
Јавната расправа претставува важен дел од процесот на подготовка на законското решение, бидејќи овозможува разгледување на предложените одредби, размена на стручни мислења и идентификување на прашањата кои се значајни за неговата понатамошна доработка и практична имплементација.
Донесувањето на новиот Закон за здравје на животните треба да придонесе кон воспоставување поефикасен, транспарентен и одржлив систем на ветеринарна здравствена заштита, подобра подготвеност за справување со заразните болести и понатамошно приближување на националните стандарди кон оние што се применуваат во Европската Унија.
Со ова законско решение се поставуваат основите за современ пристап кон здравјето на животните, заснован на превенција, одговорност, биосигурност и усогласеност со европското законодавство, во интерес на заштитата на животните, јавното здравје и развојот на сточарството во Република Северна Македонија.